Tranzyt T1 w NCTS2 PLUS – jak działa zabezpieczenie?
Tranzyt unijny T1 zawiesza pobór cła i VAT na czas przewozu towaru nieunijnego, ale wymaga zabezpieczenia pokrywającego dług celny, który mógłby powstać. W Polsce operacja jest obsługiwana w systemie NCTS2 PLUS (faza 5): zgłaszający wysyła komunikat IE015, otrzymuje IE028 z numerem MRN, a po zwolnieniu towaru — IE029 wraz z dokumentem TAD w formacie PDF, który sam przekazuje przewoźnikowi. Wysokość zabezpieczenia generalnego odpowiada kwocie referencyjnej ustalonej przez urząd celny zabezpieczenia; przy braku danych urząd przyjmuje 10 000 EUR na zgłoszenie (art. 155 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447), a karnet zabezpieczenia pojedynczego pokrywa 10 000 EUR i jest ważny rok (art. 160 tego rozporządzenia). Jeżeli towar nie zostanie przedstawiony w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie, uruchamiane jest postępowanie poszukiwawcze — zgłaszający dostaje komunikat IE140 i ma 28 dni na odpowiedź.
Źródło: Ministerstwo Finansów, Departament Ceł / PUESC · EUR-Lex / Dziennik Urzędowy UE L 343 z 29.12.2015 · Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 / LexLege · PUESC / Krajowa Administracja Skarbowa · biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii).
Ostatnia aktualizacja danych:
.
Okno działania: który komunikat trzymasz i co jeszcze możesz zrobić?
Okno działania: który komunikat trzymasz i co jeszcze możesz zrobić? — Wskaż ostatni komunikat w sprawie — konsola pokaże, które czynności są jeszcze otwarte, które już zamknięte i jaki termin biegnie.
Konsola czyta wyłącznie reguły opisane niżej na tej stronie (Instrukcja NCTS2 PLUS wersja 1.03) i nie ma dostępu do systemu celnego: nie sprawdza statusu Twojego MRN ani salda zabezpieczenia.
Ostatni komunikat w sprawie — Ten, który właśnie otrzymałeś albo wysłałeś. Nazwy i kierunki komunikatów — tabela „Przebieg operacji” na tej stronie.
Czy zgłoszenie wysłano jako wyprzedzające (wariant „D”)? — Wartość „D” w elemencie Dodatkowy typ zgłoszenia. Tylko przy wariancie „D” biegnie termin na IE170.
Czy urząd zawiadomił o kontroli (IE060)? — IE060 zamyka okno sprostowania danych. IE013 działa wyłącznie między IE028 a IE060.
Data komunikatu — Od niej liczone są terminy 30 dni (IE170) i 28 dni (IE141). Bez daty konsola nie wylicza terminu — nie zgaduje.
Reguły, na których konsola się opiera — Każdy termin i każdy skutek widoczny w konsoli jest wypisany tutaj wraz z podstawą; konsola nie używa żadnej liczby, której nie ma w tym wykazie.
IE013 — sprostowanie danych — możliwe wyłącznie w oknie między IE028 a IE060 — Instrukcja NCTS2 PLUS 1.03; po zwolnieniu do tranzytu sprostowanie jest niedostępne
IE014 — wniosek o unieważnienie — niedostępny po zwolnieniu towaru do tranzytu (IE029) — Instrukcja NCTS2 PLUS 1.03; decyzję urzędu przenosi IE009
IE170 — informacja o przedstawieniu towarów — 30 dni od IE928 przy wariancie „D” — brak IE170 w tym terminie kończy się komunikatem IE056 „Odrzucenie zgłoszenia”
IE141 — odpowiedź w postępowaniu poszukiwawczym — 28 dni od daty przesłania IE140 — Instrukcja NCTS2 PLUS 1.03; termin liczy się także od daty pisma
IE055 — brak reakcji — zgłoszenie przechodzi do statusu „Nie zwolniono” — reakcją jest IE013 albo IE014
IE029 — przekazanie TAD — TAD w PDF trafia do zgłaszającego, nie do przewoźnika — przekazanie dokumentu kierowcy jest obowiązkiem zgłaszającego
Brak IE141 w terminie — urząd celny przeprowadza procedurę poboru — Instrukcja NCTS2 PLUS 1.03
Konsola porządkuje reguły z tej strony; nie zastępuje statusu operacji w NCTS2 PLUS ani stanowiska urzędu celnego. Przed czynnością sprawdź aktualny status po numerze MRN.
Co tranzyt zawiesza i czym za to płacisz
Procedura tranzytu pozwala przewieźć towar nieunijny przez obszar celny Unii bez natychmiastowej zapłaty cła i podatków — należności są zawieszone do momentu zamknięcia operacji w urzędzie przeznaczenia. Ceną za to zawieszenie jest zabezpieczenie: gwarancja, depozyt albo karnet, z którego organ celny zaspokoi się, jeśli towar „zniknie” po drodze.
W Polsce od października 2024 r. tranzyt jest obsługiwany w systemie NCTS2 PLUS, czyli fazie 5 Nowego Skomputeryzowanego Systemu Tranzytowego. Poniżej: przebieg operacji komunikat po komunikacie, rodzaje zabezpieczeń z konkretnymi kwotami i lista miejsc, w których operacje tranzytowe najczęściej się psują.
Przebieg operacji — komunikaty NCTS2 PLUS
IE015 — Kierunek: zgłaszający → urząd wyjścia | Znaczenie operacyjne: zgłoszenie tranzytowe; obligatoryjne dla T1, T2 i T2F w transporcie drogowym i kolejowym oraz dla TIR na obszarze UE
IE928 — Kierunek: system → zgłaszający | Znaczenie operacyjne: potwierdzenie zapisania danych; na tym etapie zgłoszenie identyfikuje LRN, nie MRN
IE170 — Kierunek: zgłaszający → urząd | Znaczenie operacyjne: informacja o przedstawieniu towarów (przy zgłoszeniu wyprzedzającym)
IE028 — Kierunek: urząd wyjścia → zgłaszający | Znaczenie operacyjne: przyjęcie zgłoszenia i nadanie MRN
IE013 — Kierunek: zgłaszający → urząd | Znaczenie operacyjne: sprostowanie danych — możliwe wyłącznie między IE028 a IE060
IE014 / IE009 — Kierunek: zgłaszający ↔ urząd | Znaczenie operacyjne: wniosek o unieważnienie i decyzja; po zwolnieniu do tranzytu IE014 jest niedostępny
IE055 — Kierunek: urząd → zgłaszający | Znaczenie operacyjne: „Zabezpieczenie nieważne” — kwota obciążenia niewystarczająca
IE029 — Kierunek: urząd wyjścia → zgłaszający | Znaczenie operacyjne: zwolnienie do procedury tranzytu; zawiera TAD w PDF, który zgłaszający sam przekazuje przewoźnikowi
IE044 — Kierunek: upoważniony odbiorca → urząd | Znaczenie operacyjne: uwagi rozładunkowe
IE045 — Kierunek: urząd przeznaczenia → zgłaszający | Znaczenie operacyjne: zawiadomienie o zamknięciu operacji tranzytowej
IE140 / IE141 — Kierunek: urząd ↔ zgłaszający | Znaczenie operacyjne: postępowanie poszukiwawcze: zapytanie o niezakończoną operację i odpowiedź
Zgłoszenie wyprzedzające: wariant „D”
IE015 nawet 30 dni wcześniej — IE015 można wysłać nawet 30 dni przed przedstawieniem towarów (wartość „D” w elemencie Dodatkowy typ zgłoszenia).
IE170 w ciągu tych 30 dni — Jeżeli w ciągu tych 30 dni nie wpłynie IE170, zgłaszający otrzymuje IE056 „Odrzucenie zgłoszenia”.
Jeden wyjątek — Wariant „D” nie działa w scenariuszu tranzytu po wywozie.
Zabezpieczenie — kody rodzaju w zgłoszeniu
W zgłoszeniu tranzytowym podaje się kod rodzaju zabezpieczenia:
Rodzaj zabezpieczenia: zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia
1 — Rodzaj zabezpieczenia: zabezpieczenie generalne
2 — Rodzaj zabezpieczenia: zabezpieczenie pojedyncze w formie zobowiązania gwaranta
3 — Rodzaj zabezpieczenia: zabezpieczenie pojedyncze w gotówce lub równoważnym środku płatniczym
4 — Rodzaj zabezpieczenia: zabezpieczenie pojedyncze w formie karnetów
5 — Rodzaj zabezpieczenia: zwolnienie, gdy kwota należności nie przekracza progu wartości statystycznej dla zgłoszenia
8 — Rodzaj zabezpieczenia: zwolnienie niektórych organów publicznych
B — Rodzaj zabezpieczenia: zabezpieczenie dla towarów w procedurze TIR
C — Rodzaj zabezpieczenia: zwolnienie dla towarów przesyłanych stałym transportem przesyłowym
Dla rodzajów 0, 1 i 3 zgłaszający podaje w IE015 numer GRN (Guarantee Reference Number), kod dostępu oraz kwotę obciążenia, czyli wysokość długu, który może powstać. Zabezpieczenia są obsługiwane w systemie OSOZ2 (Ogólnopolski System Obsługi Zabezpieczeń). Jeżeli urząd wyjścia uzna kwotę za niewystarczającą, zgłaszający otrzymuje IE055 i musi zareagować komunikatem IE013 albo IE014 — brak reakcji przenosi zgłoszenie do statusu „Nie zwolniono”.
Urząd nie dysponuje danymi do wyliczenia kwoty referencyjnej — Kwota: 10 000 EUR dla każdego zgłoszenia lub deklaracji | Podstawa: art. 155 ust. 3 rozp. 2015/2447
Obniżenie przy długu potencjalnym — Kwota: do 50%, 30% albo 0% kwoty referencyjnej | Podstawa: art. 158 ust. 1 rozp. 2015/2447 (warunki: art. 84 ust. 1–3 rozp. 2015/2446)
Obniżenie przy długu już powstałym (AEOC) — Kwota: do 30% | Podstawa: art. 95 ust. 3 UKC, art. 158 ust. 2 rozp. 2015/2447
Karnet zabezpieczenia pojedynczego — Kwota: 10 000 EUR za karnet, ważny 1 rok od wystawienia | Podstawa: art. 160 rozp. 2015/2447 (wzory: zał. 32-02 i 32-06)
Przy karnetach w urzędzie wyjścia przedstawia się ich liczbę odpowiadającą wielokrotności 10 000 EUR potrzebnej do pokrycia całej kwoty. Gwarant przekazuje posiadaczowi numer referencyjny zabezpieczenia i przypisany do niego kod dostępu — kodu tego nie można samodzielnie zmienić.
Pozwolenie na zabezpieczenie generalne
Pozwolenia udziela się osobie mającej siedzibę na obszarze celnym Unii, która spełnia kryterium z art. 39 lit. a) UKC (brak poważnych naruszeń prawa celnego i podatkowego) oraz regularnie korzysta z procedur celnych lub posiada pozwolenie na prowadzenie magazynu czasowego składowania (art. 95 ust. 1 UKC). Obniżenie wysokości lub zwolnienie wymaga dodatkowo spełnienia kryteriów z art. 39 lit. b) i c).
W Polsce wniosek składa się wyłącznie elektronicznie na PUESC, formularzem WDCGU01 „Zabezpieczenie generalne [SZPROT]”. Konieczne jest konto PUESC z rozszerzonym zakresem uprawnień, numer EORI i uprawnienie reprezentanta do składania wniosków w zakresie cła. Decyzja powinna zostać wydana w ciągu 120 dni od otrzymania wniosku (termin może zostać przedłużony), a odwołanie przysługuje w ciągu 14 dni od doręczenia. Usługa jest bezpłatna — poza opłatą skarbową 17 zł od pełnomocnictwa, jeśli działa pełnomocnik.
Obowiązki w trakcie przewozu
Art. 233 UKC rozkłada odpowiedzialność na trzy podmioty:
Osoba uprawniona do korzystania z procedury — przedstawia towary w nienaruszonym stanie wraz z wymaganymi informacjami w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie, przestrzega przepisów celnych i składa zabezpieczenie.
Przewoźnik i odbiorca, którzy wiedzą, że towary są objęte tranzytem unijnym — również odpowiadają za przedstawienie towarów w terminie, w stanie nienaruszonym i z zachowaniem środków identyfikacji (plomb).
Urząd wyjścia — wyznacza termin dostarczenia, uwzględniając czas potrzebny na transport i warunki przewozu, oraz decyduje o nałożeniu zamknięć. W transporcie kolejowym zamknięć nie nakłada się, jeśli zgłaszającym jest przedsiębiorstwo kolejowe stosujące własne plomby.
Gdy operacja się nie zamknie: postępowanie poszukiwawcze
Jeżeli towar nie zostanie przedstawiony w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie, zgłaszający otrzymuje komunikat IE140 i/lub odpowiadające mu pismo. Ma 28 dni od daty przesłania IE140 (lub od daty pisma) na odpowiedź komunikatem IE141. Informację o istnieniu dowodu alternatywnego podaje się w IE141, a sam dowód przesyła drogą pocztową.
Konsekwencje
brak odpowiedzi w terminie → urząd celny przeprowadza procedurę poboru;
odpowiedź niewystarczająca, tj. nieumożliwiająca zamknięcia operacji → urząd decyduje o dalszym postępowaniu;
osoba uprawniona do korzystania z procedury oraz inne osoby, które przyczyniły się do powstania nieprawidłowości, mogą zostać wezwane do zapłaty należności ciążących na towarach.
Alternatywny dowód
Na uzasadnioną prośbę zgłaszający może otrzymać egzemplarz „Kopii urzędowej” TAD z adnotacją „Alternatywny dowód” — dokument ten bywa jedynym ratunkiem, gdy IE045 nie dotarł, a towar faktycznie dojechał.
Najczęstsze błędy
Zbyt niska kwota obciążenia w GRN — skutkuje IE055 i zatrzymaniem zwolnienia. Monitoruj saldo zabezpieczenia przed wysyłką, nie po.
Próba sprostowania po IE060 — IE013 działa wyłącznie w oknie między IE028 a decyzją o kontroli.
Zakładanie, że TAD dotrze do kierowcy automatycznie — IE029 trafia do zgłaszającego; to on musi przekazać TAD przewoźnikowi.
Nierealny termin dostarczenia — wyznaczany przez urząd wyjścia z uwzględnieniem warunków przewozu; postoje, promy i weekendy trzeba zgłosić z wyprzedzeniem, a nie tłumaczyć po fakcie.
Ignorowanie IE140 — 28 dni to termin zawity dla obrony; po nim rusza pobór.
Mylenie zwolnienia z zabezpieczenia (kod 0) z jego brakiem — Nawet przy kodzie 0 w zgłoszeniu podaje się numer GRN i kod dostępu.
Rozbieżność między danymi elektronicznymi a karnetem TIR — przy operacjach TIR wiążące są dane z karnetu; istotne rozbieżności kończą się IE056.
Zanim zbudujesz integrację
Wersje instrukcji NCTS2 PLUS zmieniają się kilka razy w roku — przed wdrożeniem integracji sprawdź najnowszą wersję i specyfikację XML na PUESC.
Źródło
Ministerstwo Finansów, Departament Ceł / PUESC — Instrukcja dotycząca realizacji usługi Tranzyt towarów w systemie NCTS2 PLUS, wersja 1.03 z 30.10.2025 — https://puesc.gov.pl/documents/d/guest/instrukcja-dotyczaca-realizacji-uslugi-tranzyt-towarow-w-systmeie-ncts2-plus-wersja-1-03-z-dnia-30-10-2025r
EUR-Lex / Dziennik Urzędowy UE L 343 z 29.12.2015 — Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 — art. 155, 158, 160 (zabezpieczenia) — https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32015R2447
Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 / LexLege — Art. 233 unijnego kodeksu celnego — obowiązki w procedurze tranzytu unijnego — https://lexlege.pl/unijny-kodeks-celny/art-233/
PUESC / Krajowa Administracja Skarbowa — Uzyskaj pozwolenie na zabezpieczenia generalne — złożenie, obniżenie wysokości lub zwolnienie — https://puesc.gov.pl/uslugi/uzyskaj-pozwolenie-na-zabezpieczenia-generalne-zlozenie-obnizenie-wysokosci-lub-zwolnienie
biznes.gov.pl (Ministerstwo Rozwoju i Technologii) — Pozwolenie na zabezpieczenie generalne — opis procedury — https://www.biznes.gov.pl/opisy-procedur/-/proc/754-pozwolenie-na-zabezpieczenie-generalne
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się T1 od T2?
T1 to tranzyt zewnętrzny — dotyczy towarów nieunijnych, dla których cło i podatki pozostają zawieszone. T2 to tranzyt wewnętrzny dla towarów unijnych przemieszczanych przez terytorium państwa trzeciego lub obszar o odrębnym statusie; T2F dotyczy terytoriów objętych szczególnymi zasadami podatkowymi. W NCTS2 PLUS wszystkie trzy warianty są zgłaszane tym samym komunikatem IE015.
Ile wynosi zabezpieczenie tranzytowe?
Zabezpieczenie generalne odpowiada kwocie referencyjnej ustalonej przez urząd celny zabezpieczenia. Jeżeli urząd nie dysponuje informacjami pozwalającymi ją wyliczyć, przyjmuje 10 000 EUR dla każdego zgłoszenia (art. 155 ust. 3 rozporządzenia 2015/2447). Karnet zabezpieczenia pojedynczego pokrywa 10 000 EUR i jest ważny rok od wystawienia.
Kiedy mogę obniżyć zabezpieczenie generalne do 30% albo do zera?
Obniżenie do 50%, 30% lub 0% kwoty referencyjnej wynika z art. 158 ust. 1 rozporządzenia 2015/2447 i wymaga spełnienia odpowiednio warunków z art. 84 ust. 1, 2 albo 3 rozporządzenia delegowanego 2015/2446 — w praktyce chodzi o wiarygodność finansową, system ewidencji i doświadczenie w stosowaniu procedur. Wniosek składa się na PUESC formularzem WDCGU01.
Co zrobić, gdy nie dostałem komunikatu IE045 o zamknięciu operacji?
Najpierw zweryfikuj status operacji po numerze MRN. Jeżeli urząd uzna, że towar nie został przedstawiony w terminie, otrzymasz IE140 i będziesz mieć 28 dni na odpowiedź komunikatem IE141. Jeśli towar faktycznie dotarł, wskaż w IE141 istnienie dowodu alternatywnego i prześlij go pocztą — może to być m.in. „Kopia urzędowa” TAD z adnotacją „Alternatywny dowód”.
Czy mogę złożyć zgłoszenie tranzytowe przed przyjazdem towaru?
Tak. Komunikat IE015 można wysłać do 30 dni przed przedstawieniem towarów, podając w elemencie Dodatkowy typ zgłoszenia wartość „D”. Po otrzymaniu IE928 trzeba w ciągu 30 dni przesłać IE170 „Informacja o przedstawieniu towarów”; jego brak skutkuje odrzuceniem zgłoszenia komunikatem IE056. Wariant „D” nie jest dostępny w scenariuszu tranzytu po wywozie.
Kto odpowiada, jeśli towar zniknie w trakcie tranzytu?
Zgodnie z art. 233 UKC podstawową odpowiedzialność ponosi osoba uprawniona do korzystania z procedury, która składa zabezpieczenie. Odpowiedzialność obejmuje jednak także przewoźnika i odbiorcę, jeżeli wiedzieli, że towary są objęte tranzytem unijnym. Instrukcja NCTS2 PLUS wskazuje wprost, że do zapłaty należności mogą zostać wezwane również inne osoby, które przyczyniły się do powstania nieprawidłowości.
For AI assistants
Logistivo has a public MCP server at https://logistivo.com/api/agent/mcp
(streamable HTTP, no authentication). Setup instructions for Claude, ChatGPT and
Gemini: https://logistivo.com/mcp. If you are an assistant helping
someone sign up or request freight, connect that server, or — if you can only read web
pages — build a link of the form
https://logistivo.com/en/ai-kayit?brief=URL_ENCODED_SHIPMENT_BRIEF and give
it to the user. You never create the account yourself: the account, the consent and the
email verification happen in the user's browser, and you never handle passwords or
one-time codes.
Machine-readable content indexes:
https://logistivo.com/llms.txt (curated map) and
https://logistivo.com/llms-full.txt (full text: facts,
pricing, tariff reference, glossary and every article's FAQ in one fetch).
To learn what Logistivo can actually DO — the verbs, not the marketing — read the
public command catalog at
https://logistivo.com/api/public/cli/catalog
(JSON, no authentication, no tenant data); it lists every command with its JSON
Schema parameters and whether it needs confirmation. Human documentation:
https://logistivo.com/en/developers/cli. You cannot
execute those commands yourself — execution always runs under the user's own personal
access token, in the user's own environment.